అప్పులు కట్టలేకపోతున్నారా? దివాలా పిటిషన్ ఎప్పుడు వేయొచ్చు.. చట్టం ఏం చెబుతోంది..?

ప్రస్తుత కాలంలో రుణాలు తీసుకోవడం చాలా సాధారణమైంది. ఇల్లు కొనాలన్నా, వాహనం కొనాలన్నా, వ్యాపారం ప్రారంభించాలన్నా లేదా వ్యక్తిగత అవసరాల కోసమైనా చాలా మంది బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థల నుంచి రుణాలు తీసుకుంటున్నారు. అయితే ఆదాయం తగ్గడం, ఉద్యోగం కోల్పోవడం, వ్యాపార నష్టాలు, ఆరోగ్య సమస్యలు వంటి కారణాల వల్ల కొందరు అప్పులు చెల్లించలేని పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటారు. అలాంటి సందర్భాల్లో దివాలా (Bankruptcy) లేదా ఇన్సాల్వెన్సీ (Insolvency) గురించి చాలామందికి సందేహాలు వస్తుంటాయి.

దివాలా అంటే ఏమిటి?

సాధారణంగా ఒక వ్యక్తి లేదా సంస్థ తన అప్పులను చెల్లించే సామర్థ్యాన్ని కోల్పోయినప్పుడు, చట్టపరమైన పరిష్కారం కోసం సంబంధిత న్యాయ ప్రక్రియను ఆశ్రయించే విధానాన్ని దివాలా లేదా ఇన్సాల్వెన్సీ ప్రక్రియగా పిలుస్తారు. దీని ప్రధాన ఉద్దేశం రుణగ్రహీత పరిస్థితిని పరిశీలించడంతో పాటు రుణదాతల హక్కులను కూడా చట్టబద్ధంగా పరిరక్షించడం.

దివాలా ప్రకటిస్తే అప్పులన్నీ మాఫీ అవుతాయా?

ఇది చాలామందిలో ఉన్న పెద్ద అపోహ. దివాలా ప్రక్రియ ప్రారంభమైందంటే అన్ని అప్పులు ఆటోమేటిక్‌గా రద్దు అవుతాయని భావించడం సరైంది కాదు. ప్రతి కేసు చట్టపరంగా పరిశీలించబడుతుంది. రుణాలు, ఆస్తులు, రుణదాతల హక్కులు, ఇతర ఆధారాలను బట్టి కోర్టు లేదా సంబంధిత అధికారం నిర్ణయాలు తీసుకుంటుంది. కొన్ని సందర్భాల్లో ఆస్తుల విక్రయం, కొన్ని సందర్భాల్లో ఇతర చట్టపరమైన పరిష్కారాలు అమలులోకి రావచ్చు.

రుణదాతలకు కూడా హక్కులు ఉంటాయి

బ్యాంకులు, ఆర్థిక సంస్థలు తమ బకాయిలను వసూలు చేసుకునేందుకు చట్టపరమైన మార్గాలను అనుసరించే హక్కు కలిగి ఉంటాయి. అదే సమయంలో రుణగ్రహీత కూడా తన ఆర్థిక పరిస్థితిని చట్టబద్ధంగా వివరించే హక్కు కలిగి ఉంటాడు. అందువల్ల ఇలాంటి సమస్యల్లో భావోద్వేగాల కంటే చట్టపరమైన విధానాన్ని అనుసరించడం మంచిది.

EMI చెల్లించలేకపోతే ఏం చేయాలి?

చాలామంది బ్యాంకుల ఫోన్ కాల్స్‌కు స్పందించకుండా ఉండిపోతారు. ఇది సమస్యను మరింత క్లిష్టం చేసే అవకాశం ఉంది. బదులుగా:

• బ్యాంకును వెంటనే సంప్రదించాలి.
• పరిస్థితిని నిజాయితీగా వివరించాలి.
• రుణ పునర్వ్యవస్థీకరణ (Restructuring) అవకాశాల గురించి అడగాలి.
• అవసరమైతే న్యాయ లేదా ఆర్థిక నిపుణుల సలహా తీసుకోవాలి.

అప్పులు పెరగకుండా ఉండాలంటే...

ఆర్థిక నిపుణులు సూచించే కొన్ని ముఖ్యమైన అలవాట్లు:

• అవసరం లేని రుణాలు తీసుకోకండి.
• నెలవారీ ఆదాయానికి మించి EMIలు పెట్టుకోకండి.
• అత్యవసర నిధిని సిద్ధం చేసుకోండి.
• సరైన బీమా రక్షణ కలిగి ఉండండి.
• చెల్లింపులో సమస్య వచ్చిన వెంటనే రుణదాతతో మాట్లాడండి.

CIBIL స్కోర్‌పై ప్రభావం

EMIలు ఆలస్యంగా చెల్లించడం లేదా బకాయిలు పేరుకుపోవడం వల్ల CIBIL స్కోర్ దెబ్బతినే అవకాశం ఉంటుంది. దీని ప్రభావం భవిష్యత్తులో కొత్త రుణాలు లేదా క్రెడిట్ కార్డులు పొందడంపై పడుతుంది. అందువల్ల చెల్లింపుల్లో క్రమశిక్షణ పాటించడం చాలా ముఖ్యం.

మానసిక ఒత్తిడిని ఎలా ఎదుర్కోవాలి?

అప్పుల కారణంగా ఒత్తిడికి గురైతే సమస్యను దాచిపెట్టకుండా కుటుంబ సభ్యులతో చర్చించడం మంచిది. అలాగే చార్టర్డ్ అకౌంటెంట్, బ్యాంకింగ్ నిపుణుడు లేదా న్యాయవాదిని సంప్రదించడం ద్వారా సరైన మార్గదర్శకం పొందవచ్చు. సోషల్ మీడియాలో వచ్చే నిర్ధారణ లేని సలహాల ఆధారంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం మంచిది కాదు.

ముగింపు

అప్పు తీసుకోవడం తప్పు కాదు. కానీ దాన్ని బాధ్యతగా నిర్వహించడం చాలా ముఖ్యం. ఒకవేళ అప్పులు చెల్లించలేని పరిస్థితి వస్తే భయపడకుండా బ్యాంకుతో మాట్లాడటం, చట్టపరమైన అవకాశాల గురించి తెలుసుకోవడం, అవసరమైతే నిపుణుల సలహా తీసుకోవడం ఉత్తమ మార్గం. దివాలా ప్రక్రియ అనేది అప్పుల నుంచి తప్పించుకునే సులభమైన మార్గం కాదు. అది నిర్దిష్ట పరిస్థితుల్లో మాత్రమే వర్తించే ఒక చట్టపరమైన ప్రక్రియ. సరైన సమయంలో సరైన నిర్ణయాలు తీసుకుంటే అనేక ఆర్థిక సమస్యలను అధిగమించే అవకాశం ఉంటుంది.